LÊ NIN: BÀN VỀ TÍNH CHẤT BÁO CHÍ CỦA CHÚNG TA

Chúng ta dành quá nhiều chỗ trong báo chí cho cổ động chính trị về những đề tài cũ, -cho việc nói huyên thuyên về chính trị. Còn đối với công cuộc xây dựng đời sống mới, đối với những việc luôn luôn xảy ra về mặt này, thì lại nói đến quá ít.

Khi nói đến những hiện tượng giản đơn, mọi người đều biết rõ và đã được quần chúng hiểu khá rõ rồi, như những hành vi phản bội bỉ ổi của bọn Men-sê-vích, tôi tớ của giai cấp tư sản, những cuộc xâm lược do Anh-Nhật gây ra để khôi phục lại những quyền lợi thiêng liêng của tư bản, những cái nghiến răng ken két của bọn triệu phú Mỹ chống lại nước Đức v.v. và v.v. thì tại sao không viết 10 dòng hay 20 dòng thôi, mà lại viết những 200 dòng đến 400 dòng? Những vấn đề đó cần được nói đến, mỗi sự kiện mới trong những lĩnh vực cần phải được nêu ra, nhưng không cần phải viết thành hẳn một bài báo cũng không cần phải lặp lại những lập luận cũ; chỉ cần dung một vài dòng, dung “thể văn điện tín” để đả kích những biểu hiện mới của một chính sách cũ, đã từng biết, đã từng được đánh giá rồi.

Báo chí tư sản của cái “thời tốt đẹp xưa kia của giai cấp tư sản” thường không nói động gì đến những “chuyện thiêng liêng nhất”, tức là tình hình nội bộ của công xưởng và xí nghiệp tư nhân. Cái thói quen đó phù hợp với lợi ích của giai cấp tư sản. Chúng ta phải triệt để trút bỏ cái thói quen đó đi. Nhưng chúng ta lại chưa làm được như vậy. Tính chất của báo chí chúng ta vẫn chưa thay đổi được đúng như nó phải thay đổi trong một xã hội đang quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội.

Hãy bớt nói chính trị, nói ít hơn nữa. Chính trị đã hoàn toàn “sáng tỏ” rồi, và quy thành đấu tranh giữa hai phe: phe giai cấp vô sản đã nổi dậy và phe một nhóm tư bản chủ nô (và bè lũ chó săn của chúng, kể cả bọn Men-sê-vích, v.v.). Tôi nhắc lại rằng, về cái chính trị đó, ta có thể và cần phải nói rất ngắn gọn.

Hãy nói thêm về kinh tế, nói nhiều hơn nữa. Nhưng không nên nói theo cái kiểu những nghị luận “chung chung”, những bài nghiên cứu uyên bác, những chương trình sặc mùi trí thức và những chuyện nhảm nhí khác, - tiếc rằng tất cả những thứ đó cũng thường chỉ là những chuyện nhảm nhí mà thôi. Không, kinh tế cần thiết cho chúng ta, trên cái ý nghĩa là chúng ta phải thu thập, kiểm tra tỉ mỉ và nghiên cứu những sự việc trong việc xây dựng thật sự đời sống mới. Trong việc tổ chức một chế độ kinh tế mới, thì các công xưởng lớn, công xã nông nghiệp, ủy ban nông dân nghèo, hội đồng kinh tế quốc dân địa phương, thực tế có được những thành tựu nào không? Những thành tựu đó là gì? Những thành tựu đó đã được xác nhận chưa? Trong những thành tựu đó liệu còn chẳng chuyện bịa đặt, khoác lác, hứa hẹn kiểu trí thức (“việc đó bắt đầu được chỉnh đốn rồi”, “kế hoạch đã được đặt ra rồi”, “chúng ta đã bắt tay vào việc”, “bây giờ chúng tôi bảo đảm”, “nhất định sẽ cải thiện được”) và những lời hứa bịp kiểu lang băm khác, v.v. mà “chúng ta” rất thiện nghệ? Thành tựu đạt được bằng cách nào? Làm thế để mở rộng những thành tựu ấy?

Đâu rồi cái bảng đen kể những công xưởng lạc hậu, mà sau khi quốc hữu hóa vẫn còn là những kiểu mẫu về hỗn loạn, tan rã, bẩn thỉu, cướp bóc, ăn hại, bảng đen đó đâu? Không có. Nhưng những công xưởng như thế, thì lại có. Chúng ta sẽ không hoàn thành được nhiệm vụ của chúng ta, nếu chúng ta không đấu tranh chống những “kẻ gìn giữ truyền thống của chủ nghĩa tư bản”. Chừng nào chúng ta còn im lặng chịu đựng, không đả động gì đến những công xưởng đó, thì chúng ta thật không phải là người cộng sản mà chỉ là những kẻ thiển cận. Chúng ta không biết dùng báo chí để tiến hành đấu tranh giai cấp, như giai cấp tư sản đã làm. Chúng ta cứ nhớ lại xem trên báo chí của nó, giai cấp tư sản đã hoàn toàn biết công kích những kẻ thù của giai cấp của nó như thế nào, đã chế giễu, đã bôi nhọ như thế nào, đã khiến cho họ không sống nổi như thế nào. Còn chúng ta thì sao? Chẳng lẽ đấu tranh giai cấp trong thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội lại không phải là bảo vệ lợi ích của giai cấp công nhân chống lại những nhúm, những bộ phận, những tầng lớp công nhân cứ khăng khăng cứ giữ mãi những truyền thống, những thói quen của chủ nghĩa tư bản và tiếp tục có thái độ đối với Nhà nước Xô-viết như đối với Nhà nước cũ: cung cấp cho “nó” lao động với số lượng càng ít càng tốt, với chất lượng xấu nhất, và lấy của “nó” càng nhiều tiền càng tốt, hay sao? Trong số những xưởng Xoóc-mô-vô và Pu-ti-lốp v.v., những kẻ đê mạt như thế có phải là ít không? Chúng ta đã tóm được vạch mặt được và làm nhục được bao nhiêu tên?

Báo chí không hề nói đến điều đó. Và nếu có nói đến thì lại bằng một giọng hành chính, quan liêu, không phải giọng của báo chí cách mạng, một cơ quan báo chí của nền chuyên chính của một giai cấp chứng minh được bằng việc làm rằng sự phản kháng của bọn tư bản và của những kẻ cứ ôm mãi cái tập quán ăn bám kiểu tư bản, sẽ bị kiên quyết diệt trừ.

Trong chiến tranh cũng vậy. Chúng ta có công kích bọn chỉ huy hèn nhát và bọn ngu ngốc không? Chúng ta có tố cao cho nước Nga thấy những đội quân vô dụng không? Chúng ta đã “tóm” được đầy đủ những phần tử đáng ghét, đáng phải lớn tiếng đuổi ra khỏi quân đội vì bất lực, lơ là, chậm trễ, v.v., chưa? Chúng ta không tiến hành cuộc chiến tranh thật sự, thẳng tay và chân chính cách mạng chống những kẻ đại biểu cụ thể cho những hành vi xấu xa. Chúng ta rất ít dung những tấm gương cụ thể, sinh động, lấy trong mọi lĩnh vực của đời sống, để giáo dục quần chúng, mà đây lại là nhiệm vụ chính của báo chí trong thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản. Chúng ta rất ít chú ý đến đời sống thường ngày trong công xưởng, nông thôn và bộ đội, là những nơi mà đời sống mới được xây dựng mạnh hơn mọi nơi khác, mà chúng ta phải chú ý hơn mọi nơi khác, phải tuyên dương, phải phê bình công khai, công kích những tật xấu, hô hào học tập cái tốt.

Hãy bớt bàn suông tán nhảm về chính trị. Hãy bớt những nghị luận kiểu trí thức đi. Hãy gần gũi đời sống hơn nữa. Hãy chú ý nhiều hơn nữa xem trong công việc thường ngày của họ, quần chúng công nông đã thực tế sáng tạo cái mới như thế nào. Hãy kiểm nghiệm kỹ hơn xem cái mới đó đã có tính chất cộng sản chủ nghĩa đến mức độ nào.

“Sự thật” số 202.

20 tháng chin 1918

Ký tên: N. Lê-nin V.

(Lê-nin: toàn tập, tiếng Nga, xuất bản lần thứ 4, t.28, tr 78-80.)

Read More

MỐI QUAN HỆ PHẬT GIÁO - TÔN GIÁO - CHỦ NGHĨA MÁC - KHOA HỌC HIỆN ĐẠI

THANH TÙNG NGUYỄN

Mới nhìn tên bài ai cũng tưởng bài viết này mang một tư tưởng mê tín [1]dị đoan, nhưng thực chất nội dung trong bài chúng tôi xin trình bày mối liên hệ biện chứng, khoa học và có thật giữa các tư tưởng lớn. Để nhìn nhận sâu sát hơn nội dung vấn đề sẽ nêu, chúng ta phải bỏ định kiến đã có hạn hẹp về không gian, thời gian và cuộc sống mới thâm nhập được vào giáo lý đó, từ đó thấy được điểm khác biệt giữa các giáo lý với nhau. Ngày nay, nhiều nghi thức Tôn giáo, Phật giáo, triết học của Chủ nghĩa Mác đang phát triển theo hướng xa dần các tư tưởng căn bản giáo môn này mang mục đích riêng, Mác gọi đó là hình thức tôn giáo. Với hiểu biết còn rất hạn hẹp, xong để mọi người ít bị hình thức của các môn giáo trên dẫn dắt, chúng tôi xin nêu một số tổng quan, khái lược các môn giáo này và mối quan hệ với chúng, theo thế giới quan rộng đến hẹp, từ tổng quát đến cụ thể.

Mục đích của Phật giáo cũng như tất cả các tôn giáo, triết học và khoa học cũng nhằm giải thích các hiện tượng của thiên nhiên, vũ trụ và sự sống con người. Trong những thắc mắc đó, câu hỏi đầu tiên của khoa học, triết học, tôn giáo qua nhiều thế hệ vẫn là: con người từ đâu đến, sau khi chết đi về đâu? Vũ trụ hình thành như thế nào? Vật chất có trước hay ý thức có trước; Trong vũ trụ có phải chỉ có nhiều thế giới khác không hay địa cầu là duy nhất không? Quy luật, nguyên lý, nguyên tắc cấu tạo của vũ trụ này là gì? Vạn vật biến đổi theo nguyên lý nào?

Ta hãy tìm hiểu từ Phật giáo, vì giáo lý nhà Phật là bao trùm tất cả không gian, thời gian và pháp giới. không phải bậc thần linh kỳ bí nào, mà chỉ Người thầy giác ngộ mang giáo lý để giáo dục chúng sinh con đường phá mê, khai ngộ, thành Phật, Thành Bồ tát. Giáo lý Nhà Phật rất cao, rất rộng, không phải chỉ do hiểu không mà có được mà phải có hành, giải tương ứng. Cho nên chỉ người có tu mới có chứng, có ngộ được giáo lý vi diệu đó. Vì thế, trong các kệ khai Kinh, các Đại đức xưa thường tán thán Phật “Bậc đại giác ngộ, bậc thầy trời người, bậc khéo giáo hóa, bậc cứu độ đời”. Nên phật giáo là nền giáo dục viên mãn nhất, độ khắp vạn vật chúng sinh trong khắp hư không pháp giới tức vũ trụ này để thành Phật. Do đó câu đầu trong Tứ Hoàng thệ nguyện của Phật là: ”Chúng sinh vô biên thề nguyên độ”.

I . Những điều Phật dạy về vũ trụ, nhân quả, con người và 10 Pháp giới sau khi chết.

1. Phật giảng về Vũ trụ [2]: Phật dạy hư không pháp giới này chỉ gồm hai pháp giới: (1) nhất chân pháp giới và (2) thập pháp giới do tâm Phật và tâm chúng sinh biến hiện ra. Trong Kinh Hoa nghiêm viết:10 pháp giới y chánh trang nghiêm, duy tâm sở hiện (hiện nhất chân pháp giới); duy thức sở biến ( biến ra thập Pháp giới).

Nhất chân pháp giới là thế giới của tự tánh chúng ta, của Chư phật, Chư Bồ tát từ đẳng giác trở lên. Thập pháp giới lại chia thành 10 pháp giới khác nhau: là thế giới tứ thánh quả vị từ Phật [3], Bồ tát, Thánh Văn, Duyên Giác và Lục đạo luân hồi: Trời, Atula, Người, Súc sinh, Ngạ quỷ, Địa ngục từ cao trở xuống thấp. Trong mỗi cõi của Thập pháp giới lại có vô số cảnh riêng của từng cảnh. Ví dụ: cảnh trời có 28 tầng từ: Trời dục giới, sắc giới, vô sắc giới; cảnh người có: đế vương, trưởng giả, bần hàn; súc sinh có: chó, mèo, chim cá, ruồi muỗi v.v...; Địa ngục có: 10 cửa và 28 tầng: Thập đại diêm vương và A tỳ địa ngục, Vô gián địa ngục vv...

Phật nói, khởi nguồn của sinh vật và vũ trụ là tự tánh. Cảnh giới trong vũ trụ này hết thảy đều từ tự tánh [4] biến hiện ra, nên gọi là “Duy Tâm sở hiện”. Vật hữu tình có Phật tánh, vật vô tình (thực vật, khoáng vật) có Pháp tánh. Tự tánh của tất cả chúng sinh [5] tạo ra vũ trụ, thiên hà, đại thiên hà vv.. Tự tánh chúng sinh đồng một bản thể, tự tánh không có tướng. Hoàn cảnh tự nhiên trên trái đất như: lũ lụt, thiên tai, bão tố, động đất, nóng, lạnh do cộng nghiệp [6] chúng sinh (chủ yếu con người) đang sống trên địa cầu này tạo ra, tức là do tâm ý thức của chúng sinh quyết định. Vì thế nhà Phật nói “Duy thức sở biến” là ở chỗ này.

2. Tự Tánh là gì: trong thân mỗi người chúng ta (tất cả chung sinh hữu tình) đều có phật tánh, khi bị mê, Phật gọi là thần thức (hay theo tôn giáo khác là linh hồn). Trong chúng sinh vô tình như thực vật, khoáng vật có Pháp tánh. Phật tánh, Pháp tánh đều là Tánh. Tánh mang nhiều nội dungsâu, rộng, nhưng tánh đơn giản nhất, nói chung ta thường thấy trong tất cả chúng sinh (hữu tình và vô tình [7]) là: kiến, văn, giác, tri (tạm dịch là tính thấy, tính nghe, tính xúc giác, tính biết). Ở các loài khác nhau, kiến, văn, giác, tri có các mức độ rõ ràng và mờ nhạt khác nhau. Tâm con người càng thanh tịnh [8] bao nhiêu, kiến, văn, giác, tri của con người càng lớn bấy nhiêu. Khi một người tu đến mức rất cao, đại định họ có thần thông xuất hiện, trong nhà Phật hay nói xuất hiện thiên nhãn thông, thiên nhĩ thông vv...Họ sẽ nhìn thấy, nghe thấy tiếng người âm (cõi ngạ quỷ) [9]. Tính nhìn mới giúp cho con người nhìn thấy cảnh vật, còn mắt chỉ là cơ quan truyền đạt tín hiệu mà thôi. Điều này trong thực tế được minh chứng rất nhiều do những người chết lâm sàng rồi sống lại kể: khi thần thức của họ ra khỏi cơ thể, họ nhìn thấy tất cả mọi người xung quanh đang xem họ, cấp cứu thân xác họ, điều này khẳng định sự biết vẫn còn nguyên khi hồn lìa khỏi xác.

3.Phật giảng về cấu tạo con người (kể cả các loài vật hữu tình): con người gồm 2 phần tâm thức [10] và thể xác hợp thành (tôn giáo khác thường gọi là linh hồn và thể xác). Thể xác tuân theo quy luật vạn vật là: thành, trụ, hoại, không, nên thân thể có: sinh, lão, bệnh, tử; còn tâm thức không bao giờ mất đi chỉ biến đổi trong mê và ngộ ở mức độ khác nhau. Tâm thức còn trong thể xác thì cơ thể còn sống, tâm thức ra khỏi thể xác thì cơ thể phân hủy, cơ thể chết. Sau khi thể xác chết rồi, tâm thức (linh hồn) lại đi tìm một cái thân khác [11]để trú ngụ hay đầu thai lại làm người, tùy theo nghiệp lực dẫn dắt. Người làm nhiều điều ác, sinh vào 3 đường ác: địa ngục, ngả quỷ, súc sinh. Người làm nhiều điều thiện (tu thập thiện nghiệp đạo) sinh về 3 cõi: người, quỷ thần, trời [12]. Về sáu cõi này thân, tâm vẫn có sinh, có tử: nên trong phật pháp gọi là 6 cõi “sinh tử luân hồi”, tuy nhiên đáng sợ nhất là 3 đường ác nêu trên.

Nếu người nào còn biết tu pháp Tứ diệu đế thành Thanh văn (ALahán), còn biết tu pháp Thập nhị nhân duyên thành Duyên giác (Bích Chi Phật), tu lục độ Balamật thành quả vị Bồ tát. Đây gọi là 3 quả vị thánh, đưa thần thức thoát khỏi sinh tử luân hồi. Hai quả vị đầu gọi là tu tiểu thừa, quả vị Bồ Tát gọi là phép tu đại thừa viên mãn. Phật khuyến tấn chúng sinh phát tâm đại bi rộng lớn cứu độ chúng sinh trong các cõi ra khỏi sinh tử luân hồi để đạt quả vị Bồ tát [13].

Bồ tát tu đạt Minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Lúc này, chúng ta đã quay trở lại với tự tánh [14] trong chính chúng ta. Phật nói “Ta là Phật đã thành, chúng sinh là Phật sẽ thành” là ở lý này. Khác hẳn với các tôn giáo khác, chỉ tôn vinh một vị thần linh bậc nhất của tôn giáo đó [15], trong khi Phật giáo chỉ ra ai cũng có thể thành Phật [16].

4. Phật giảng quy luật của vũ trụ: Phật nói “Vạn Pháp giai không, nhân quả bất không”. Do đó, theo nhà Phật mọi sự vật và hiện tượng trong vũ trụ đều do nhân duyên sinh ra không có thực thể ban đầu nên gọi đó là không và chỉ có duy nhất luật Nhân quả bất không. Trong vũ trụ ngoài cái thật ta trường tồn, có một điều luôn tồn tại là luật Nhân quả. Từ quy luật này, Phật giảng cho sinh hiểu rõ nhân quả, theo đó mà tu hành, không cầu xin ở các Ngài (các Chư Phật, Chư Bồ Tát) mà cũng được như ý, đó là theo đạo lý gieo nhân nào gặt quả ấy mà thôi. Phật từ trong cuộc sống con người mà giác ngộ, nên rất thấu hiểu chúng sinh hiện nay đang mong cầu những gì? đó là: cầu tiền tài; cầu có sức khỏe và sống lâu; cầu có trí tuệ; cầu giải thoát sau khi chết. Phật từ bi, theo nhân quả chỉ ra 4 quy luật bất di bất dịch của vận vật vũ trụ: (1) Muốn giàu, có địa vị (có tài lộc) phải biết bố thí tài; (2) muốn khỏe mạnh sống lâu phải bố thí vô úy (phóng sinh và ăn chay); (3) muốn thông minh, chí huệ phải bố thí phật pháp (đem phật pháp giảng cho mọi người); (4) muốn thành Phật phải chuyên tâm niệm AdiđàPhật. Trong các Kinh thường có những câu chuyện cổ, Phật kể về hiện báo, hậu báo của luật nhân quả này. Cho nên cổ nhân,Đại Đức xưa đã tổng kết: nhân duyên quả báo tơ hào không sai. Giống như là người trồng dưa thì thu đượcdưa, người trồng đậu thu được đậu, đó là đạo lý. Chúng sinh tạo nhân tốt, khi gặp duyên sẽ nhận quả tốt và ngược lại chúng sinh tạo nhân ác, khi gặp duyên sẽ nhậnđược quả ác, chỉ có điều sớm hay muộn mà thôi - đó là chân lý nhất định. Tuy nhiên ta cũng phải biết Luật Nhân-quả thông suốt 3 đời, quá khứ, hiện tại, vị lai. Nếu quả nhận ngay trong đời này gọi là quả hiện báo, nếu đời sau nhận gọi là quả hậu báo. Đây là quy luật tổng quát nhất của vạn vật, vũ trụ mà không chỉ có Phật giáo, mà cả triết học và các tôn giáo khác cũng chỉ ra. Tuy nhiên, các tôn giáo, triết học, khoa học mới chỉ nói được quy luật nhân quả trong phạm vi nhỏ bé của nghiên cứu, hay đạo lý của tôn giáo mình.

5. Về nhân duyên gia đình, xã hội: Vợ chồng, con cái, đồng nghiệp đến với nhau đều quy về 4 nhân duyên: đền ơn, báo oán, đòi nợ, trả nợ. Con hiếu dưỡng, chăm sóc cha mẹ là đền ơn; con thường xuyên nuôi nấng, cúng dường tiền cho cha mẹ là trả nợ; con tiêu tiền của cha mẹ là đòi nợ, con ngược đãi cha mẹ là báo oán.

6. Về quan điểm Thiện– Ác trong Phật giáo, Khổng giáo:

+ Khổng tử nói về người tốt và người xấu: người được mọi người yêu thích chưa hẳn là người tốt; người bị mọi người ghét bỏ chưa hẳn là người xấu; Người được người tốt quý, người xấu ghét là người tốt; người được người xấu quý, người tốt ghét là người xấu.

+ Phật nói về hành động thiện và hành động ác. Hành động (từ ý nghĩ đến lời nói và việc làm) đều xuất phát từ lợi ích cho đại đa số chúng sinh là việc làm thiện; ngược lại hành động chỉ vì mình là ác. Còn nếu vì mình mà tổn hại đại đa số chúng sinh là đại ác. Các đại đức cũng nói đạo lý trên như sau: chỉ có đạo lý lợi người thì lợi mình, hại người tất hại mình. Đạo lý hại người lợi mình là giả và không có thật, vì hưởng rất ngắn, chẳng qua chưa kịp nhận quả mà thôi.

7. Về nghiệp lực: những ý nghĩ, hành động, lời nói của chúng ta hàng ngày tạo ra nghiệp nhân của thân, khẩu, ý. Các sự việc lành, dữ ta sẽ nhận là quả báo hay nghiệp báo. Cảm giác vui, buồn, đau khổ, sợ hãi vv... gọi là thọ báo. Tạo nghiệp ác, nhận quả báo ác, tạo nghiệp thiện, nhận quả báo thiện [17] là chân lý. Nghiệp có quá khứ đã tạo và hiện tại đang tạo. Nghiệp do thân, khẩu,ý tạo nên, quả báo cũng theo đó mà hưởng. Nghiệp ác của ý là tham, sân, si, mạn ( kiêu mạn) nghi, đối kỵ, ích kỷ, tự tư, tự lợi thì quả báo là 3 đường ác. Quả báo tâm tham là ngạ quỷ, quả báo của tâm sân hận, thù địch là địa ngục, quả báo của tâm si mê [18] (không hiểu gì phật pháp) là súc sinh. Tạo nghiệp thiện thì ngược lại không tham không sân, không si v...v... sẽ về cõi người, quỷ thần, trời.

8. Phương pháp giải nghiệp: giải nghiệp thường phải có tâm hổ thẹn và lòng sám hối, quyết không tái phạm. Nghiệp của chúng sinh do thân, khẩu, ý sinh ra. Nghiệp kết tập nhiều đời, nhiều kiếp thành khối nghiệp khổng lồ. Làm thế nào để sám trừ nghiệp trướng? có nhiều cách, xong cách dễ nhất chỉ cần chuyên tâm niệm câu "Nam mô A di đà phật" thường xuyên chân thành, không hoài nghi, không xen tạp, không gián đoạn giải được 80 ức [19] kiếp nghiệp sinh tử trọng tội. Lợi lạc to lớn hơn của Pháp môn Niệm Phật (tức pháp môn Tịnh độ) là khi lâm chung, nếu niệm được 1 đến 10 niệm, nhất tâm bất loạn, Phật ADIĐÀ cùng Ngài QUAN THẾ ÂM và ĐẠI THẾ CHÍ cùng Chư Thiên hiện ra, đón người đó về cõi Cực lạc của đức Phật Adiađà [20] theo đúng 48 đại nguyện của Phật Adiđà [21].

9. Tu hành là gì: tu hành không phải cắt tóc vào chùa [22] mà tu hành là tu sửa hành vi sai quấy của mình để quay lại với tự tánh vốn có tức Phật tánh của tất cả chúng sinh. Tu hành có 4 loại: tâm xuất gia, thân cũng xuất gia (người xuất gia chân chính); thân xuất gia, tâm không xuất gia (là tà sư); thân không xuất gia,tâm xuất gia (cư sỹ tại gia); thân không xuất gia, tâm không xuất gia (người phàm). Hiện nay có khoảng 10 Tông môn khác nhau, nhưng quy tụ về 3 môn phái chính của Phật giáo: là Thiền tông, Mật tông, Tịnh độ tông.

II. Phật giáo, các tôn giáo khác và huyền học:

1. Phật giáo: Chữ “Phật” trong tiếng Phạn là chỉ người đại giác ngộ. Đại giác ngộ chỉ những người thấu hiểu tất cả, thông suốt,tường tận chân lý của vạn vật trong vũ trụ và nhân sinh. Sau khi Phật Thích Ca Mâu Ni nhập Đại định 49 ngày đã khai mở trí huệ, nhờ đó ngài có năng lực siêu việt, đại ngộ đã thấu suốt tất cả chân tướng, nguyên lý, nguyên tắc trong vũ trụ,nhân sinh. Vũ trụ mà Phật nói đến tận hư không (rộng lớn hơn đại thiên hà) và tất cả cảnh giới hiện đang tồn tại quanh môi trường ta đang sống (phật, trời, người, thần, quỷ, ma, súc sinh, địa ngục vv...) mà mắt thường không thể nhìn thấy được. Trong 49 năm thuyết Pháp, Phật mang những cảnh giới trên giới thiệu tường tận cho các đệ tử, chúng ta biết được những điều này thông qua Kinh của Phật. Phật giáo, thực chất là nền giáo dục viên mãn, giúp con người cách phá mê, khai ngộ, thoát ly sinh tử, lìa khổ, được vui, trường tồn vĩnh viễn. Phật giáo không mê tín [23], nhưng do một số người truyền đạt lại tư tưởng Đạo Phật không đầy đủ, tường tận, dẫn con người đến hành động mê lầm không tu dưỡng mà chỉ cầu xin cúng bái. Phật giáo không phải tôn giáo, Phật không bảo mọi người cầu xin ở Phật, ở Bồ tát mà tin vào giáo lý của Phật thuyết ra [24], để hiện thực nó trong cuộc sống, sẽ được an vui, hạnh phúc mãi mãi. Do đâu có được điều này, Phật nói do chúng ta đang sống theo quy luật tự nhiên mà có. Tu hành là cầu tự tánh của chính mình, của vũ trụ nên tâm hành giả tương ứng [25] với Tâm Phật, Tâm Bồ tát mọi sự cầu này chắc chắn phải linh.

2. Kito Giáo: Giêsu –Kito ra đời khoảng đầu công nguyên. Năm 30 tuổi, ông bỏ nhà ra đi truyền bá những tư tưởng của mình về một tôn giáo mới 3 năm khác với  Do Thái giáo. Sau khi ông qua đời, Kito giáo được hình thành. Theo Kito giáo: Thiên Chúa là đấng tối cao, sáng tạo ra vũ trụ, trời đất, muôn loài có cả con người. Thiên Chúa là người có quyền năng, xếp sắp, vận hành trật tự trong vũ trụ và muôn loài. Con người do Thiên chúa tạo ra có: thể xác do vật chất tạo nên và linh hồn là yếu tố thiêng liêng vô hình. Linh hồn có chức năng tạo ra chí tuệ và quyền lựa chọn tự do của con người. Chúa trời cho Giêsu con một của mình xuống chuộc tội với loài người.

- Kinh thánh gồm hai phần: cựu ước vàTân ước.

- Các điều răn dạy: thờ phụng và kính yêu Thiên chúa; thảo kính cha mẹ; tôn trọng sự sống và không giết người; sống trong sạch không trộm cắp tà dâm; sống công bằng; không nói dối; không tham của người.

3. Hồi giáo: tin tưởng Thánh –Ala là thượng đế duy nhất, kiến tạo và điều khiển mọi sự sinh tồn; Thánh Ala đã chiến thắng và chính phục mọi thần linh khác nêntoàn bộ sức mạnh tập trung ở Thánh – Ala. Môhamét được coi là sứ giả của Thánh–Ala và sứ giả anh minh nhất, vĩ đại nhất của các sứ giả. Quan niệm sau khi chết về các cõi thiên thần và ác quỷ, thiên đường và địa ngục. Tu hành có: cầu nguyện, ăn chay theo tháng, cầu nguyện và bố thí để có cuộc sống tương lai nơi thiên đàng, con người mới có căn nhà lưu lại mãi mãi.

Kinh thánh: Kinh Coran

4. Huyền học là gì: nhiều người ngày nay tưởng huyền học là một môn do Phật để lại, vì Phật để lại 84.000 Pháp môn, nhưng không phải. Huyền học là một học cơ cở lý luận do quan sát các hiện tượng của thiên văn, thời tiết, lịch học, nhân học, số học nên lý luận rất sâu xa, huyền diệu như: thuyết âm dương, ngũ hành,chiêm tinh học, tử vi, tướng số, trạch cát, quẻ hào và 12 con giáp, ngày giờ tốt xấu. Đây là lý thuyết do các bậc thánh nhân để lại, lý luận chuyên sâu, tin tưởng thực hành, không cần minh chứng nó coi như định đề hay giả thuyết của toán học,vật lý vv.. Có lẽ nền tảng huyền học là thuật toán, thuật số của các nhà bác học cổ đưa ra. Mục tiêu của nó xây dựng cơ sở cho khoa học dự báo tốt xấu về vận mệnh quốc gia, con người, về thời tiết, về ngày giời, đất cát vv.. Ngày nay một số chùa mang cả nội dung này vào thực hiện trong chùa.

5. Hình thức Phật giáo là gì: Ngày nay nhiều thầy tu xa rời nhiệm vụ của người xuất gia là mang giáo lý nhà Phật giảng dạy cho chúng sinh. Đồng thời phải thường xuyên tu tập đạo hạnh của chính mình để làm gương như Phật, Bồ tát và thiện tri thức. Một số nơi xem nhẹ nhiệm vụ trên, lại sa đà vào xem bói toán, cúng sớ dâng sao giải hạn, xem phong thủy, xem ngày giờ tốt xấu, nhà của đất cát, tâm linh, là công việc của các thầy địa lý, thầy tử vi, thầy cúng, thầy bói. Do đó để chúng sinh đời sau mê lầm coi đó cũng là pháp phật để lại, dẫn chúng sinh không tu hành chỉ thích cầu xin, nên lạc vào con đường ngoại đạo [26].

6. Phật giáo khác với tôn giáo khác ở chỗ nào: Phật giáo là sư đạo, Phật là bậc thầy, chỉ cho chúng sinh hiểu rõ nhân quả, từ đó chỉ ra con đường tu để thành Phật, thành Bồ tát cứu độ chúng sinh đang mê mờ, do không hiểu rõ chân tướng sự thật. Phật giáo là hướng nội, tự tu sửa suy nghĩ, lời nói và hành động để cải tạo cuộc sống và vận mệnh hiện tại, do tu là chuyển nghiệp. Nói xa hơn, quốc gia tu cũng cải tạo vận mệnh quốc gia vì đây là cộng nghiệp. Viên mãn nhất là tu thì thoát khỏi sinh tử luân hồi và thành Bồ tát, thành Phật. Trong khi đó, phần lớn các tôn giáo khác chỉ khuyên con người hãy đặt lòng tin vào một Đấng tối cao là Thượng đế, Ngài tạo nên tất cả vũ trụ và con người. Ngài đã an bài tất cả cho chúng ta, nên khuyên chúng ta hãy cam chịu số mệnh [27] và sống theo lời dạy của ngài để sau khi chết lên thiên đàng [28]. Còn huyền học là môn khoa học dự báo cổ nên nó cũng có mức độ chính xác theo kiểu xác suất, kết quả phụ thuộc thầy tìm lời giải cho bài toán. Tuy nhiên hạn chế lớn nhất của môn huyền học là không tìm được làm thế nào cải tạo được vận mệnh cho chính mình vì không biết nguyên nhân. ĐạoPhật sẵn sàng cho một lời giải rất mỹ mãn “Tu là chuyển nghiệp – tâm tưởng sự thành”.

III. Triết học, khoa học hiện đại đang làm sáng tỏ được một số điều Phật đã nói:

Phật là người Đại triệt, đại ngộ, Minh tâm, Kiến tánh, nên nhìn thấy tất cả các thế giới trong vũ trụ rộng lớn nhờ nhập Đại định [29], thấy bằng lục thông bằng phật nhãn - tức tâm thức, không phải thấy bằng mắt thường và tâm ý thức[30] của chúng sinh hữu tình.

Trong khi đó, các nhà triết học, một phần có nghiên cứu kinh sách, tôn giáo cổ, một phần tư duy, dùng tâm ý thức tưởng tượng ra, xây dựng nên giáo lý, do đó những giáo lý này có một số nội dung tương đồng, nhưng không thể giải thích được tại sao.

1. Khoa học hiện tại đang làm sáng tỏ một điều Phật đã nói:

Phật nói: Nhất chân pháp giới đồng một bản thể; Mười pháp giới y chánh trang nghiêm, duy tâm sở hiện, duy thức sở biến;

Mác nói: trước khi thế giới là một thể thống nhất, thì trước hết thế giới phải tồn tại đã. Tính thống nhất của thế giới bởi tính vật chất của nó[31]. Sản phẩm cao nhất của vật chất, tức trí tuệ con người [32]; “hiện tượng có vô vàn thế giới trong không gian vô tận” bắt buộc phải thừa nhận là tất yếu.[33]

Phật nói: không gian vô cùng không bờ mé, thời gian là vô tận.

Mác nói: “vấn đề tự nó được giải quyết rõ ràng. cái vĩnh cửu trong thời gian, cái vô tận trong không gian, điều đó đã rõ ráng ngay từ đầu và theo ý nghĩa trực tiếp của các từ ấy” [34].

Phật nói: chung sinh hữu tình gồm có thân xác (do đất, nước, gió, lửa) và thần thức tạo nên. linh hồn còn cơ thể sống, linh hồn ra khỏi, cơt hể chết.

Mác nói: sự sống, sự trao đổi chất diễn ra thông qua dinh dưỡng và bài tiết là mộtquá trình tự lực thực hiện, một quá trình vốn có bên trong bẩm sinh của chất tiêu biểu của nó là abumin, mà không có nó thì chất abumin không thể tồn tại được.Định nghĩa của chúng tôi về sự sống, còn xa mới có thể bao gồm tất cả hiện tượng của cuộc sống, mà trái lại định nghĩa chỉ có giới hạn chung nhất và đơn giản nhất.[35]

Phật nói: Thần thức (linh hồn) của chúng sinh không mất đi mà chỉ đầu luân hồi trong 6 cõi, hoặc nhập vào đường tứ thánh.

Mác nói: Nếu như một ngày kia, nó phải hủy diệt cái tinh thần đang tư duy, thì nó lại phải tất yếu tái sinh cái tinh thần đó ở một nơi khác và trong khoảng thời gian khác.[36]

Phật nói: vạn vật có: thành, trụ, hoại không; có sinh, ắt có diệt.

Mác nói: triết học Hy lạp cho rằng toàn bộ giới tự nhiên từ hạt cát cho đến mặt trời, từ sinh vật nguyên thủy cho đến con người nằm trong tình trạng không ngừng sinh, đang vận động và diệt vong ...chỉ có chỗ khác nhau cơ bản là người Hy lạp dùng trực giác thiên tài, chúng ta là một công trình nghiên cứu khoa học chặt chẽ.[37]

Phật dạy: “tâm tham đọa ngạ quỷ, tâm sân đọa địa ngục, tâm sy đọa súc sinh”. Người ngày nay chết hay làm quỷ nhất vì có tâm tham quá lớn. Cõi ngạ quỷ ta thường hay gọi là ma hay người âm. Hiện tượng gọi hồn, lên đồng là do hồn ma mượn xác người sống làm phương tiện giao tiếp với người đang sống.

Mác viết : “Xuên - nơ đã phát hiện rất nhiều về chiều thứ tư của không gian; ông đã phát hiện rằng có nhiều sự vật, không thể có trong không gian ba chiều, thì trở thành một sự tất nhiên trong một không gian bốn chiều...Tóm lại những phép lạ trong không gian bốn chiều đều được hồn ma hoàn thành dễ như chơi...Nhưng nếu chúng ta giả thiết rằng những bản thông báo ấy phản ánh một cách trung thành kết quả thí nghiệm của Xuên – nơ, thì hiển nhiên là nó mở đầu cho một kỷ nguyên mới trong thần linh học cũng như trong toán học. Các hồn ma đã chứng minh rằng có chiều thứ tư của không gian, cũng như chiều thứ tư đảm bảo rằng có hồn ma.[38]”

Phật nói: Vũ trụ có núi Tu di và xung quang núi Tu di có 4 châu, trái đất của chúng ta là Nam thiện bội châu

Khoa học chứng minh: Vũ trụ có hố đen siêu vật chất nằm giữa các dải thiên hà mà mắt thường không nhìn thấy do sự hấp thụ ánh sáng của hố đen; 

Phật nói: vi trần là những hạt rất nhỏ của trần thế, trong nước có trùng.

Khoa học chứng minh: khoa học chứng minh trong vật chất có điện tử, photong, hạt của chúa rất nhỏ. Khoa học thế kỷ 19 sau khi chế tạo ra kinh hiển vi xem thấy trong nước có rất nhiều vi trùng.

Phật nói: trong cơ thể người một satna [39] có 60 cái sinh diệt.

Khoa học chứng minh: trong cơ thể người một giây có hàng nghìn tế bào già chết đi và thay vào đó có tế bào mới ra đời, mắt thường không thấy được.

2. Giải thích một số hiện tượng nhạy cảm bằng kiến thức Phật học:

- Hiện tượng gọi hồn, tìm mộ dựa trên cơ sở nào:

Đa số người chết thành ma (ngả quỷ), đây là một hình thức tồn tại của thần thức (linh hồn) tồn tại quanh ta, rất gần gũi với cõi người, vì trên cùng địa cầu này. Vì chúng sinh dạng này không có thân xác vật thể như chúng ta, nhưng một số hồn ma rất muốn giao lưu với người thân để trao đổi thông tin. Do đó họ rất muốn mượn thân xác của ai đó để nói ra mong muốn của mình vì lúc sống chưa kịp nói ra. Những người có thần thức yếu dễ bị ma nhập thân, đẩy thần thức mình ra để mượn thân [40] làm việc nêu trên. Trong khi nhập, chủ nhân không biết được gì, sau khi linh hồn thoát ra, cơ thể dần dần tỉnh lại. Một số người có khả năng cho hồn nhập thường xuyên; một số dạng khác lại có khả năng nghe được tiếng người âm, nhìn thấy người âm ban đêm; một số khác lại bịa đặt, đóng giả như người âm nhập như thật để kiếm tiền.

-Tại sao ta không nhìn thấy, sờ thấy người âm (hoặc người cõi khác, trừ cõi súc sinh).

Theo thuyết tương đối hẹp của Anh Xơ Tanh trong vụ trụ: khi một vật chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng (300.000.000 mét/giây) thì: thể tích nhỏ lại và bằng không [41], khối lượng bằng không khí (V = C) do đó ta không thể nhìn thấy và sờ thấy họ.

Một lý thuyết nữa Mác đã nói, đó là họ đang tồn tại trong không gian nhiều chiều hơn chúng ta. Khoa học hiện đại ngày nay đã chứng minh trong vũ trụ, không gian có đến 11 chiều [42]. Nhà toán học nổi tiếng Gausơ người Đức, đã bác bỏ nghiên cứu toán học trong không gian 3 chiều, mà đưa ra lý thuyết không gian đa chiều trong toán từ thế kỷ18. Như vậy mỗi cõi hoạt động trong gian duy thứ khác nhau (có số lượng chiều khác nhau), nên không thấy hết nhau. Chỉ có Phật ở không gian cao nhất, thời gian bằng không, thấy tất cả.

- Các Alahán lại nhìn thấy 500 đời trước của mình nhờ khả năng gì: vì họ có khả năng chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng, nên di chuyển ngược trục thời gian thì sẽ nhìn thấy các đời quá khứ của mình.

-Tại sao một số người có thuật thôi miên, có linh cảm rất nóng ruột khi người thân bị nạn?

Một số người có khả năng phát sóng tâm mạnh hơn, có thể khống chế thần kinh người khác thực hiện theo ý định của mình. Khi một người bị nạn, trong tâm của họ thường phát ra một thứ sóng tâm (hiểu như sóng điện từ), tác động lên tâm người thân theo nguyên tắc đồng thanh tương ứng (cần ai thì người đó cảm ứng) gây ra cho người thân cảm giác bồn chồn nóng ruột.

- Tại sao một số người cõi trời (thần chất), cõi Tây phương Cực lạc (thánh chất), một số Pháp sư Tây tạng [43] có khả năng biến hiện ra vật chất từ hư không có hình như thức ăn, nhà cửa.

Khoa học lượng tử đã chứng minh, vật chất có hai thuộc tính sóng và hạt. Khi chuyển đổi từ hạt sang sóng (như phản ứng nguyên tử) giải phóng năng lượng cực lớn, vậy khi biến từ sóng (sóng tâm) sang vật chất là một quá trình biến năng lượng thành vật chất. Tuy nhiên khả năng này chỉ có những người trời, có năng lực cao, tạo sóng tâm lớn mới có khả năng biến năng lượng thành vật chất như ý.

Cầu Phật linh ứng do đâu: Ngạn ngữ có câu “Phật ở muôn chung, hữu cầu tất ứng”. Tuy nhiên Cầu Phật phải đúng lý, đúng pháp sẽ linh ứng. Như trên đã nói Phật dạy chúng ta hành theo quy luật của tự nhiên, không cầu xin ở các Ngài. Vì muốn có quả chúng ta đã gieo nhân, các ngài không làm thay được. Khi nhân thiện nhiều, các Ngài tạo duyên thì rất dễ thành quả thiện. Vì thế một số người cầu rất dễ ứng, một số người cầu không linh, do cầu cho tự tư tự lợi, hoặc gieo nhân ít. Ngoài ra còn một số vị Phật, Bồ tát có những lời nguyện riêng như Ngài Quán thế Âm Bồ tát cứu khổ cứu nạn, khi chúng sinh gặp nạn: nước, lửa, tai nạn xe cộ, thú dữ, Phụ nữ thai sản khó cầu tên Ngài NA MÔ QUAN THÊ ÂM BÔ TÁT, Ngài ra tay cứu vớt ngay (gặp linh ứng kỳ diệu), đó là sự thật. Nhưng linh ứng nhất câu NA MÔ ADIĐÀ PHẬT niệm câu này thì 10 thế giới chư Phật đồng hộ niệm, trong đó có cả ngài Quán Thế âm Bồ tát – thị vệ của Phật ADIĐÀ. Có những người nhờ niệm phật khỏi bệnh ung thư, hiểm nghèo là do: (1) niệm Phật giải được nghiệp trướng, trong khi bệnh nan ý do nghiệp tạo nên; (2) các ngài tạo duyên để ta gặp thầy, gặp thuốc; (2) các ngài phát trường sóng tâm, ta thu được khi niệm tên Ngài. Như trên đã nói, sóng này mang năng lượng cực lớn, có tác dụng phục hồi tế bào gốc, nên có khả năng chữa bệnh ung thư, bệnh hiểm nghèo. Nếu ta càng tin, sóng thu được càng mạnh, giống như ta bắt được đúng sóng đài truyền hình, nếu không tin, sóng có nhiễu, hiệu quả kém.

Còn rất nhiều điều của vũ trụ và tự nhiên, con người rất dễ giải thích nếu chúng ta tường tận giáo lý Nhà Phật, từ đó không còn hành động mê tín dị đoan, không thấy những hiện tượng nhạy cảm trên là huyền bí./.

© Lê Vinh Quang (Phật tử Diệu Âm)

======

Chú thích:

[1] Tin nhưng không hiểu tường tận nó, cứ mơ hồ tin theo.

[2] Không gian không bờ mé gọi là vũ, thời gian không cùng tận gọi là trụ.

[3] Phậtcủa Tạng giáo, tương đương Bồ tát của Pháp môn khác.

[4] Tánh là thể của Tâm, tâm là dụng của tánh.

[5] Chúng ( nhiều) duyên sinh ra gọi là chúng sinh.

[6] Nghiệplực là kết quả vũ trụ trả lại khi chúng ta tạo tác ra do một hành động do thân,khẩu ý của chính mình theo luật nhân quả.

[7] Các nhà khoa học đã chứng minh ở thực vật vàkhoáng vật đều có khả năng nghe, nhìn.

[8] Các tánh Phật: Chân thành, Thanh tịnh, Bình đẳng,Chánh giác, Từ bi.

[9] Nhiều nhà ngoại cảm có khả năng này.

[10] Chính là tự tánh đã mê mờ do tâm vọng tưởng, phân biệt, chấp trước sinh ra.

[11] Thườnglà thân ngả quỷ, địa ngục thập đại địa ngục, súc sinh hay về cõi quỷ thần (thầnlinh), cõi trời 28 tầng.

[12] Trời cung có đến 28 tầng trời khác nhau do công đức tu hành của mọi người khácnhau.

[13] Bồtát Viên giáo có 41 phẩm vị khác nhau do công đức tu hành.

[14] Phật tánh có nhiều, nhưng cơ bản nhất thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, Từ bi

[15] Ví như các vị Chúa,Thánh, Thần,...

[16] Trong Phật Danh Kinh có 12000 vị Phật, thực tế còn nhiều hơn.

[17] Ví dụ: những người yêu thích, ca ngợi chủnghĩa cá nhân, quả báo là địa ngục; nhữngngười yêu, ca ngợi, hành động vì chủ nghĩa xã hội sẽ sinh lên cõi trời sau khichết.

[18] Những nhà khoa học không tin Phật pháp cũng vẫn gọi là sy mê.

[19] Ức là tỷ, kiếp là vô số đời ( một vòng sinh tử).

[20] Hiện Phật Adidà đang thuyết Pháp ở cõi Tây Phương Cực lạc.

[21] Đây gọi là hiện tượng vãng sinh tịnh độ.

[22] Đây gọi là người xuất gia, chứ không phải người đi tu.

[23] Mê tín là niềm tin không có giáo lý, không được kiểm nghiệm.

[24] Y Pháp bất Y nhân

[25] Thuyết đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu.

[26] Ngoại đạo là hướng ra ngoài cầu xin không tu tập chính mình để thay nhân đổi quả.

[27] Đây mới là những tôn giáo mê tín.

[28] Theo giáo lý Nhà Phật, người trời sống rất lâu nhưng chết vẫn đọa địa ngục, vẫntrong sinh tử luân hồi.

[29] Dụng được chân tâm mà hiện lộ tất cả Vũ trụ.

[30] Tâm ý thức là tâm dựa trên vọng tưởng, phân biệt, chấp trước.

[31] trang 67

[32] trang 461

[33] Trang 482 tập 20 Mác - Ăng ghen toàn tập.

[34] Trang 75

[35] Trang 121. tập 20

[36] Trang 483

[37] Trang 471

[38] Trang 506 tập 20

[39] Satna là một cái khẩy móng tay, khỏang 1/60 giây.

[40] Xem phim oan hồn của Mỹ để hiểu rõ vấn đề này.

[41] Tiên đề 1 và 3 về co lại của chiều dài và giảm khối lượng trong hệ quy chiếu động.

[42] Nhà vật lý nổi tiếng thế giới người Anh, thế kỷ 21 Stenven Harking chứng minh không gian có 11 chiều.

[43] Xem tác phẩm hành trình về phương đông.

Read More

CHUYỆN VỀ MỘT THIÊN TÀI QUÂN SỰ, MỘT “BADBOY” CỦA LỊCH SỬ: TRẦN KHÁNH DƯ

DŨNG PHAN

Trần Khánh Dư, một bậc tài hoa nhưng không hoàn hảo, một “cơn gió chướng” trong dòng chảy lịch sử Việt Nam với những phát ngôn và hành động thô bỉ. Nhưng, là một người coi trọng tự do cá nhân trong thời đại phong kiến, một người đạp bằng dư luận mà sống, một vị tướng thiên tài, một quý tộc đặc sắc, và cả một sự cô đơn trong một mối tình oan nghiệt.

1. TÀI NĂNG, MỐI TÌNH VÀ "GIÓ CHƯỚNG THỜI ĐẠI"

Người đàn ông ấy là một nhân vật “nửa chính nửa tà”.

Ông không phải là kiểu “yêu nước thương dân” như trong tiểu thuyết, hoặc kiểu được xây dựng để “yêu nước thương dân”. Đại Việt Sử ký Toàn thư có viết: "Khánh Dư tính tham lam, thô bỉ, những nơi ông ta trấn nhậm, mọi người đều rất ghét. Nhân Tông chỉ tiếc ông có tài làm tướng, nên không nỡ bỏ mà thôi". 

Trần Khánh Dư là một “badboy”. Cũng giống như cách các anh chàng “badboy” thừa sự tự tin về tài năng, mang vẻ ngoài và sự mạnh bạo của bản thân để quyến rũ các cô nàng. Khiến kẻ đối diện biết rằng xấu, mà vẫn quyến luyến. Trần Khánh Dư cũng mang cái tố chất đặc biệt đó, nhưng ở một tầm vóc vĩ mô. Từ “badboy” mà tôi dùng không hẳn là nói về cái quan hệ nam nữ, mà là cái “badboy” đối với cả quân lính và người dân mà ông cai quản. Trần Khánh Dư sở hữu một câu nói, mà có lẽ bây giờ có vị quan chức nào phát biểu câu đó, hẳn phải viết đơn từ chức sớm. Đấy là câu "Tướng là chim ưng, dân lính là vịt, dùng vịt để nuôi chim ưng thì có gì là lạ?". Nói xong, liền đi thẳng về nhà vì sợ vua Trần Anh Tông gọi lại giáo huấn. Câu nói đó ý tứ rất rõ ràng, và thậm chí là tàn bạo: kẻ làm tướng xem lính như vịt để ăn và mổ. Thực ra chính điều này, lại giúp ông thắng được trận Vân Đồn. Vì sao thì tôi sẽ nói ở phần sau bài viết.

Tính cách và con người Trần Khánh Dư cần phải đi sâu vào 2 câu chuyện:

+) Đầu tiên, là vụ án thông dâm của Trần Khánh Dư và Thiên Thụy công chúa (mà gần đây giang hồ đang bức xúc cái tác phẩm kia đấy). Thiên Thụy là con gái của vua Trần Thánh Tông, nàng được gả cho Hưng Vũ vương Trần Quốc Nghiễn. Nhưng Trần Khánh Dư và Thiên Thụy vẫn lén lút qua lại với nhau, câu chuyện vỡ lỡ, Trần Khánh Dư bị phạt vì tội thông dâm. Vua Trần tuyên án tử hình Trần Khánh Dư, sai quân lính dùng roi đánh kẻ phạm tội đến chết. Nhưng vì quá yêu tài ông, vẫn lén dặn lính chúc gậy xuống để đánh 100 gậy. Mà theo luật thời đó, quá 100 gậy sống thì trời tha. Vậy là Trần Khánh Dư sống.

Tuy nhiên hậu thế vẫn có thể nhìn theo một góc khác. Nếu đi tìm lịch sử, bạn sẽ biết, Trần Khánh Dư đã quen với Thiên Thụy trước đó khá lâu rồi. Ông “Thiên tử nghĩa nam” của vua Trần Thánh Tông, với vị trí là “hoàng tử” (dù là con nuôi). Ông tự do đi vào cung cấm, chơi bời, và có cơ hội gặp công chúa trưởng của cha nuôi mình là Thiên Thụy. Hai người yêu nhau từ khi ấy. Nhưng rồi, Hưng Đạo Vương lại xin Thiên Thụy cho con trai Trần Quốc Nghiễn. Vua Trần Thánh Tông để làm đẹp lòng Hưng Đạo Vương đã đồng ý cho Thiên Thụy về Vạn Kiếp. Có nghĩa, mối tình niên thiếu của Thiên Thụy và Trần Khánh Dư bị đứt đoạn vì một cuộc hôn nhân chính trị.

Trần Khánh Dư và Thiên Thụy vẫn quan hệ với nhau khi Thiên Thụy đã về nhà chồng. Ồ, ngoại tình thì không có gì để bào chữa nữa. Nhưng, hãy đặt vào trong hoàn cảnh của thế kỷ XIII khi ấy. Cái cách mà Trần Khánh Dư đã làm với tình yêu bị đứt đoạn ấy, có đáng để trầm ngâm hay không? Chúng ta đều biết trong thời đại phong kiến, tự do con người chỉ đẩy về hàng thứ yếu, tình yêu chỉ là mộng ảo của cái thiếu niên, khi quyết định hôn nhân đều bị hạ thấp dưới vấn đề quốc gia và dòng tộc.

Thân phận nhi nữ được mặc định là quân cờ trong ván bài chính trị của các phe phái, với các cuộc hôn nhân không có tình yêu. Càng đặc biệt hơn khi đây là nhà Trần, với đặc thù về các cuộc hôn nhân “cận huyết” để tránh vết xe đổ của Lý Chiêu Hoàng – Trần Cảnh lặp lại, thì nữ nhân lại càng giống như một món đồ nữa. Trước Thiên Thụy công chúa có ai? Có Lý Chiêu Hoàng, có Thuận Thiên công chúa…đều là những phận đời long đong qua tay người đàn ông này đến người đàn ông kia để phục vụ cho mục đích chính trị. Có nghĩa, Trần Khánh Dư đã đến với Thiên Thụy công chúa trong hoàn cảnh bị cả xã hội nguyền rủa. Nhưng với tính cách bạo liệt của mình, ông đã đến với Thiên Thụy cho bằng được. Trần Khánh Dư đã đi ngược với thời đại, đạp lên những tôn ti thông thường, cười ngạo vào lễ nghĩa, để tôn vinh lên tự do cá nhân của bản thân ông và tình yêu của ông. Trần Khánh Dư – Thiên Thụy là ngoại tình, là thông dâm, nhưng còn là bi kịch đoạn cuối cuộc đời trong cái lầm lỗi đi tìm tự do cá nhân.

+) Con người Trần Khánh Dư đi sớm hơn thời đại.

Nước Việt Nam vốn hình thành từ một nền văn minh lúa nước, nên văn hóa Việt Nam coi trọng nông nghiệp hơn là giao thương. Sự hình thành của lịch sử với cách xếp hạng “sĩ nông công thương” mà thương xếp cuối vẫn còn đến tận bây giờ. Nhưng Trần Khánh Dư chính là một vị tướng đã làm thương nghiệp ngay từ khi nhà Trần chỉ mải miết coi trọng nông nghiệp. Trần Khánh Dư khi bị xử tội sau vụ Thiên Thụy công chúa đã chèo thuyền đi … bán than. Ông buôn bán, kiếm giá trị thặng dư. Và thậm chí trở thành một con buôn khi làm chính trị. Khi ông được vua cho phục chức cũ, Trần Hưng Đạo với vị trí Quốc công tiết chế, đã phong cho Trần Khánh Dư làm Phó tướng giữ Vân Đồn. Khi Khánh Dư mới đến trấn giữ Vân Đồn, thấy tục ở đấy làm nghề buôn bán sinh nhai, ăn uống, y phục đều trông vào khách buôn phương Bắc, cho nên quần áo đồ dùng theo tục người Bắc. Khánh Dư liền điểm duyệt quân các trang, hạ lệnh rằng: "Quân đóng ở Vân Đồn là để ngăn giữ giặc Hồ; nên không đội nón của phương Bắc, trong khi vội vàng khó lòng phân biệt, nên đội nón Ma Lôi (Ma Lôi là tên một hương ở Hồng Lô, làng này khéo nghề làm nón, nên lấy tên làng làm tên nón) ai trái lệnh tất phải phạt". Lệnh đã hạ, sai người ngầm bảo người ở trong rằng: "Hôm nọ thấy ở trước cảng, có người chở nón Ma Lôi đậu". Thế là người trong trang nối gót nhau tranh mua nón, bắt đầu mua mỗi cái nón không quá một tiền, đến sau giá cao bán một cái nón giá một tấm vải, thu được một lượng vải đến hàng ngàn tấm.

Bạn biết mấy cái nón đó ở đâu mà có không? Trần Khánh Dư đã sai người nhà mua nón Ma Lôi từ trước, chở thuyền đến đậu ở trong cảng rồi. Mấy cái thuyền, cái nón Ma Lôi đó đều là của đồng chí ấy cả. Cái câu "Vân Đồn kê khuyển diệc giai kinh" (Gà chó Vân Đồn cũng đều sợ) chính từ đó mà ra. Ngoài việc nói thác kính phục uy danh, nhưng thực ra có ý mỉa mai về vụ buôn bán này đấy.

Đây không khéo là "Đầu cơ chính sách" của thời đại mới. Cho nên tôi luôn muốn các bạn đừng nhìn Trần Khánh Dư theo một màu hồng.

Thế vì sao cuối cùng, ông vẫn là người được thờ cúng, chứ không phải là “chim ưng ăn vịt”? Bởi vì trận đánh Vân Đồn. Trận đánh có tính bước ngoặt cho chiến thắng quân Nguyên lần thứ 3.

2. HẢI CHIẾN VÂN ĐỒN

Trận hải chiến này diễn ra trong “Kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ 3” vào năm 1288. Có lẽ đa phần trong chúng ta đều được dạy rằng, chiến thắng quyết định là nằm ở trận Bạch Đằng 1288 do Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại Vương lãnh đạo. Nhưng bây giờ tôi sẽ nói khác. Đó phải là hải chiến Vân Đồn. Vì sao? Trận chiến Bạch Đằng 1288 và Trận chiến Bạch Đằng 938 tuy đều dùng chung 1 phương pháp là đóng cọc nhọn khiến vỡ tan thuyền giặc, đưa dòng sông này trở thành huyền thoại. Nhưng đã có một sự khác biệt rất cơ bản mà nhiều người không để ý.

- Trận chiến năm 938 là Ngô Quyền chặn đánh thế tấn công của giặc phương Bắc đang đánh thẳng vào Đại La.

- Trận chiến năm 1288 là Trần Hưng Đạo tiêu diệt đoàn thuyền của giặc phương Bắc … đang rút chạy.

Đấy. Vấn đề là ở chỗ đó đấy! Một bên là phòng thủ còn bên kia là rút chạy. Câu hỏi đặt ra, vì sao quân Nguyên lại rút chạy để rồi rơi vào bẫy của Hưng Đạo Đại Vương?

Câu trả lời: vì Trần Khánh Dư đã đánh tan thuyền lương của Trương Văn Hổ ở trận hải chiến Vân Đồn !

Vậy thì trận đánh nào có tính bước ngoặt hơn? Chính là trận hải chiến Vân Đồn.

Nếu không có trận Vân Đồn, sẽ không có trận Bạch Đằng. Nói nôm na, nếu ví Đại Việt và Đại Nguyên là hai đối thủ trên sàn boxing, thì trận Vân Đồn là cú móc trái khiến quân Nguyên Mông tối tăm mặt mày, còn trận Bạch Đằng là cú móc hàm khiến quân Nguyên Mông đổ gục toàn bộ. Đấy, bạn đã hiểu vì sao hải chiến Vân Đồn và cái tên Trần Khánh Dư sống mãi với non sông rồi đó! Kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ 3, ông là nhân vật chính. Xưa giờ, chúng ta đều xếp các trận hải chiến của Việt Nam thì Bạch Đằng, Rạch Gầm Xoài Mút, hay Thi Nại … đều được xếp hàng đầu, ít nhiều đã quên đi trận hải chiến Vân Đồn này. Do vậy, các bạn phải nhớ giá trị của chiến thắng đó. Có 1 giá trị nhỏ: đây là trận đánh trên biển, còn đa phần chúng ta hay đánh trên sông thời phong kiến.

Bây giờ, tôi sẽ sử dụng 3 tài liệu ở 3 cuốn chính sử được ghi lại. Và từ 3 tài liệu này, tôi sẽ đi đến suy luận cho các bạn về cách Khánh Dư dụng binh. Lịch sử là tư duy, không có học thuộc !

- Đại Việt sử ký toàn thư chép: “Ngày 30/12/1287, thủy quân Nguyên do Ô Mã Nhi gồm 650 chiến thuyền đánh vào Vân Đồn. Trần Khánh Dư chỉ có 100 chiến thuyền nên không chống đỡ nổi địch, thất bại nhanh chóng. Tin đến tai triều đình, vua Trần sai trung sứ xiềng Khánh Dư giải về kinh. Khánh Dư nói: "Lấy quân pháp mà xử, tôi cam chịu tội, nhưng xin khất hai, ba ngày để mưu lập công rồi về chịu tội búa rìu cũng chưa muộn". Vua Trần thấy được sự tự tin của Trần Khánh Dư, nên đã đồng ý cho Trần Khánh Dư lập công chuộc tội. Vì lợi dụng được bọn nội gián, nên ông biết được con đường tải lương của giặc. Ông lập tức thu thập tàn binh đợi chúng. Chẳng bao lâu thuyền vận tải quả nhiên đến, Khánh Dư đánh bại chúng, bắt được quân lương khí giới của giặc nhiều không kể xiết, tù binh cũng rất nhiều...”.

- Khâm Định Việt sử thông giám Cương Mục thì chép: “Khánh Dư đoán chắc thuyền của giặc đã đi qua rồi, thì thuyền tải lương tất đi theo sau, liền thu thập tàn quân, sẵn sàng chờ đợi. Một lát sau, quả nhiên thuyền tải lương của Văn Hổ đến, Khánh Dư đón đánh, quân Nguyên bị thua to...”.

- Việt Nam Sử Lược của Trần Trọng Kim viết: “Ô Mã Nhi đem thuyền đi đến ải Vân Đồn gặp quân của Trần Khánh Dư chặn đường không cho đi. Ô Mã Nhi thúc quân đánh rát một trận, quân Khánh Dư thua bỏ chạy cả. Quân Nguyên kéo thẳng ra bể đi đón thuyền lương...Được mấy hôm Ô Mã Nhi ra bể gặp thuyền lương của Trương Văn Hổ, lại đem quân trở vào đi trước dẹp đường, Trương Văn Hổ đem thuyền lương theo vào sau... Trương Văn Hổ tải các thuyền lương vào cửa bể Lục Thủy Dương. Khánh Dư đổ quân ra đánh, Văn Hổ địch không nổi, bao nhiêu thuyền lương bị quân Khánh Dư phá cướp mất cả, và bắt được khí giới rất nhiều...”.

Rồi, cơ bản là các bạn nắm ý như thế. Diễn biến trong chính sử cũng chỉ chép đến thế. Trần Khánh Dư thua Ô Mã Nhi và thắng Trương Văn Hổ.

Vấn đề là, mọi thứ có đơn giản như vậy không?

Hãy quay lại tính cách của Trần Khánh Dư mà tôi đã viết ở phần 1: "Tướng là chim ưng, dân lính là vịt, dùng vịt để nuôi chim ưng thì có gì là lạ?". Đi sâu vào cuộc đời của Trần Khánh Dư, bạn có thể thấy, ông ta sẵn sàng “lợi dụng chức vụ và quyền hạn để trục lợi” trên chính người lính của mình, điển hình là chuyện nón Ma Lôi. Do đó, từ lời nói và hành động mà suy thì Trần Khánh Dư là người sẵn sàng nướng quân vì mục đích cao hơn. Vị “Thiên tử nghĩa nam” này khác kiểu của Trần Hưng Đạo – là người đặt lòng nhân cao hơn. Trần Khánh Dư rất thô bạo, Đại Việt sử ký toàn thư thì dùng từ là “thô bỉ, tham lam”.

Đó là cái lưu ý thứ nhất: tính cách Trần Khánh Dư với lính dưới quyền.

Lưu ý thứ hai là gì? Trần Khánh Dư là một con buôn. Mà đã là con buôn thì luôn cân nhắc về “lỗ” hay “lãi”. Ông rất giỏi nghề kinh thương, khác với các vị tướng cùng thời đại, Trần Khánh Dư bán than, bán mũ…kiếm giá trị thặng dư. Đặc thù suy nghĩ con buôn đó là: sẵn sàng "lỗ đầu” để "lời đuôi ”.

Lưu ý thứ ba là gì? Tài năng cầm quân ra trận của Trần Khánh Dư. Trên lời đề tựa đầu cuốn “Vạn kiếp bí truyền thư”, cuốn sách bày binh bố trận của Trần Hưng Đạo, có một câu: “Người giỏi cầm quân thì không cần bày trận. Người giỏi bày trận thì không cần phải đánh. Người giỏi đánh thì không thua. Người giỏi thua thì không chết”. Nghe như một câu nào đó trong Binh Pháp Tôn Tử, nghe như lời của Tào Tháo, của Khổng Minh … trong Tam Quốc Diễn Nghĩa. Tưởng rằng chỉ có ở Trung Quốc, ở các pho sử của Trung Quốc. Không, đấy là câu nói tuyệt hay của Trần Khánh Dư. Ngẫm đi ngẫm lại, chỉ có thể dành cho hai từ tuyệt diệu. Những chữ này, đáng để lưu danh thiên cổ, để người Việt có thể nói chuyện và comment với nhau, chứ nào phải rơi rớt ở đâu đó, và giờ ta phải đi nhặt lại, nhắc cho nhau cùng nhớ.

Và ta hãy lưu ý vào câu chốt “Người giỏi thua thì không chết” . Trần Khánh Dư là người biết … cách thua. Vậy câu hỏi đặt ra, Trần Khánh Dư có thật sự thua Ô Mã Nhi như chính sử đã chép? Hay là ông cố tình thua? Trần Khánh Dư là tướng tài. Mà đã là tướng tài, thì nào lại không hiểu cái bản chất cốt lõi của quân Nguyên Mông, đấy là vấn đề lương thực. Tôi xin dừng tạm chỗ này, để trích lại khúc ca số 7 trong cuốn sách “Sử Việt - 12 khúc tráng ca” của tôi ngõ hầu giúp các bạn đi tiếp chuỗi suy luận này:

“Để miêu tả về sức mạnh quân Mông Cổ, một nhà sử học thời Tống bên Trung Quốc đã viết: “Hoặc xa hoặc gần, hoặc nhiều hoặc ít, hoặc hợp lại hoặc tản ra, hoặc ẩn hoặc hiện, đến thì như trên trời rơi xuống, đi thì nhanh như chớp giật. Kẻ địch chia ra thì họ chia ra, kẻ địch hợp lại thì họ hợp lại. Họ mà thắng thì đuổi theo quân địch chém giết, không để trốn thoát. Họ mà thua thì chạy rất nhanh, đuổi theo không kịp.” Đoạn miêu tả ấn tượng ấy giúp ta thấy sức mạnh khủng khiếp của binh đoàn này, nhưng đây là điểm mạnh mà cũng là điểm yếu của quân lính Mông Cổ. Chính vì sống trên lưng ngựa, đánh thắng trên lưng ngựa nên ngựa trở thành điểm chính yếu cho sự tồn tại của kỵ binh. Tốc độ hành quân quá nhanh dẫn đến lương thảo thường không theo kịp, quân sĩ bởi vậy thường mang theo lượng lương thảo tinh giảm và gọn nhẹ nhất, chủ yếu sẽ là “tự cung tự cấp”, chém giết các điểm đến để lấy thức ăn cho người và ngựa. Sinh thời, Thành Cát Tư Hãn cũng đã từng nói: “Phải chinh phạt kẻ thù, phải bắt kịp kẻ thù, phải cướp bóc tài sản của bọn chúng…” Nhưng nếu không có gì để mà cướp thì sao? “Vườn không nhà trống” của Đại Việt chính là lời hồi đáp cho câu hỏi đó. Việc này khiến quân thiết kỵ Mông Cổ chưng hửng. Cướp phá chẳng được gì, lương thực thì cạn kiệt. Đến một thời điểm nhất định, chỉ cần dùng đại quân đã được ém kỹ, lấy sức nhàn đánh quân mệt, nổ một phát sấm sét là coi như thành công.”

Có nghĩa, điểm mạnh của quân Nguyên Mông là tốc độ, còn điểm yếu là lương thực. Vì vậy nên Trần Thủ Độ và Trần Hưng Đạo đã áp dụng chiến lược "vườn không nhà trống” mà thắng lợi ở lần 1 và lần 2. Thua lần 1 và lần 2 cùng một lý do, thì cớ gì quân Nguyên Mông không biết rút kinh nghiệm trong lần đánh Đại Việt thứ 3 (minh chứng ở chuyện, Thoát Hoan đã cho đoàn thuyền chở nhiều lương thực sang hỗ trợ). Nếu quân Nguyên Mông biết rút kinh nghiệm, thì cớ gì Trần Khánh Dư lại không biết mà tấn công vào đó? Tức là Trần Khánh Dư đánh Trương Văn Hổ (người chở lương) là chính, chứ đâu phải đánh Ô Mã Nhi (người chở lính) là chính? Bởi thử tưởng tượng cái cảnh Thoát Hoan có lương thực ở Thăng Long. Đại Việt chỉ có gục ! Nếu không biết cái cốt lõi đó, thì Trần Khánh Dư đâu phải là tướng tài? Và nếu như trong chính sử viết Trần Khánh Dư thua là thua, sau đó bị ép mà thắng. Vậy e rằng đó chỉ là miêu tả một người “khốn cùng liều thân” để chuộc tội, chứ không phải miêu tả tướng tài rồi ! Tuy nhiên chính sử đã cài cắm một ý rất tuyệt ở đây “Lấy quân pháp mà xử, tôi cam chịu tội, nhưng xin khất hai, ba ngày, để mưu lập công rồi về chịu tội búa rìu cũng chưa muộn“. Thường thì quan niệm cũ “quân xử thần tử thần bất tử bất trung”. Nhưng tại sao Trần Khánh Dư lại có thể điều đình được như vậy? Và còn nữa, vì sao vị trung sứ đưa lệnh triệu hồi về triều của Thượng hoàng Thánh Tông lại có thể im lặng và đồng ý? “Thiên tử nghĩa nam” làm gì mà to hơn “Thiên tử”?

Có nghĩa tất cả quan quân nhà Trần đều tin có bước thứ 2 trong kế hoạch đó.

Nhắc lại 3 lưu ý:

1/ Trần Khánh Dư là một đại tướng không xót mạng binh lính.

2/ Trần Khánh Dư là con buôn, mà con buôn thì chẳng bao giờ đi buôn lỗ vốn.

3/ Trần Khánh Dư là tướng tài.

Kết hợp cả 3 yếu tố này lại, ta có gì đây? Trần Khánh Dư đã “nướng quân” lần 1 với Ô Mã Nhi, tất cả để dồn chủ lực mà tiêu diệt Trương Văn Hổ.

3. HẢI CHIẾN VÂN ĐỒN THẬT SỰ SẼ RA SAO?

Theo tư duy và góc nhìn của tôi, trận chiến đó phải diễn ra như thế này:

Thủy quân Nguyên do Ô Mã Nhi gồm 650 chiến thuyền đánh vào Vân Đồn, dọn đường cho đoàn thuyền chở lương của Trương Văn Hổ vào Đại Việt. Trần Khánh Dư sai 100 chiến thuyền với đa số quân già yếu ra cự địch, thất bại nhanh chóng. Quân Đại Việt thiệt hại nặng, chết rất nhiều, binh sĩ tử trận. Ô Mã Nhi thắng trận lớn, ông ta tin rằng chủ lực phòng ngự Đại Việt đã tan tành. Ô Mã Nhi theo thói quen, liền hành quân thần tốc, tiến nhanh vào Đại Việt để lập công đầu. Vị tướng nhà Nguyên sau khi thắng Trần Khánh Dư đã mang niềm tin rằng con đường chở lương đã được ông ta dọn dẹp thông thoáng, và Trương Văn Hổ sẽ thoải mái đi vào mà chẳng ai ngăn trở, qua đó sẽ cung cấp lương thực cho Thoát Hoan tại Thăng Long, tránh tình trạng đói khổ, bệnh tật như những lần trước. Nhưng Ô Mã Nhi không ngờ rằng, Trần Khánh Dư đã nướng quân của mình trong đợt đầu (đấy là "bỏ vốn" làm ăn) để khiến Ô Mã Nhi nhầm tưởng rằng ông ta đã thắng hết quân Đại Việt. Thực tế, quân chủ lực của Trần Khánh Dư chưa ra trận, mà đã được ém sẵn xung quanh biển Vân Đồn để đánh vào mục tiêu chính, cái mục tiêu đã giúp Đại Việt giữ được bờ cõi suốt hai lần xâm lăng trước: LƯƠNG THỰC (đấy là "lãi").

Cùng thời điểm, Trương Văn Hổ nhận được tin tình báo từ Ô Mã Nhi về chiến thắng, và con đường thông thoáng đã được mở ra, liền thong thả hành quân vào Vân Đồn như chốn không người, chẳng ai phòng thủ. Mà không biết rằng, ông ta đang hành quân vào cõi chết. Khi quân Trương Văn Hổ đi vào trận địa phục kích, Trần Khánh Dư liền phất cờ cho quân chủ lực 4 mặt ào ra đánh. Hãy tưởng tượng tình cảnh Trương Văn Hổ khi đó. Thuyền lương thì chậm chạp, hành quân thì sơ sài, phòng bị thì không có. Sự bất ngờ, không phòng bị, cùng vấn đề của quân yếu đánh với quân mạnh, Trương Văn Hổ chỉ có bại, tuyệt không có thắng. Khi ông ta đã đối diện với quân chủ lực chính thức của Trần Khánh Dư giờ mới ra trận. Còn quân chủ lực của quân Nguyên thì đã theo Ô Mã Nhi đi vào sâu trong nội địa Đại Việt (vì tưởng đã thắng) rồi.

Đấy, chính là toàn cảnh của trận chiến Vân Đồn.

Ở đây Trần Khánh Dư đã thắng ở chiến lược lớn là “rút củi đáy nổi”, tức đánh vào trọng tâm của giặc là lương thực, còn thực hiện mưu kế “vứt gạch lấy vàng”.

Lúc này ở đất liền, Thoát Hoan một mình trong Thăng Long không có lương thực. Quân lính đói rét, bệnh tật, thủy thổ không hợp. Cùng thời điểm, Trần Hưng Đạo tấn công lại các vùng bị chiếm, Thoát Hoan lại phải rút chạy. Nói không ngoa, một trận Vân Đồn, đã khiến gió đổi chiều trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ 3.

4. CÂU CHUYỆN CUỐI ĐỜI

Để tưởng nhớ và ghi nhận công lao to lớn của Trần Khánh Dư. Ở đảo Quan Lạn (Vân Đồn, Quảng Ninh), người dân lập đền thờ Trần Khánh Dư, họ tôn ông làm Thành hoàng và thờ tự tại đình Quan Lạn. Hàng năm, người dân trong vùng tổ chức lễ hội Quan Lạn vào trung tuần tháng 6 âm lịch để tưởng nhớ công lao của ông, cùng các tướng sĩ đã làm nên trận hải chiến oanh liệt. Ngoài đền ông, còn có đền thờ 3 vị tướng họ Phạm - phó tướng của Trần Khánh Dư trong trận hải chiến Vân Đồn, đấy là Phạm Công Chính, Phạm Quý Công và Phạm Thuần Dụng. Những người đã hy sinh anh dũng trong trận đánh này. Đã phục kế nấp thuyền trong sương mù để tiêu diệt đoàn quân của Trương Văn Hổ. Ảnh minh họa chính là Tượng Trần Khánh Dư trong đền đảo Quan Lạn (Vân Đồn, Quảng Ninh)

Vân Đồn cũng như Phú Quốc, được chính phủ cơ cấu thành “đặc khu kinh tế”, khi ấy chắc chắn lượng khách thập phương sẽ đổ đến nhiều, các bạn - những người đang đọc bài viết này, rồi cũng sẽ có cơ hội đến đó. Nếu có dịp ghé thăm Vân Đồn, các bạn nhớ thắp hương cho vị tướng tài Trần Khánh Dư. Người mà 700 năm trước, đã tạo bước ngoặt quan trọng cho chiến thắng quân Nguyên Mông lần thứ 3, và giữ nên bờ cõi Đại Việt còn mãi đến hôm nay.

Năm 1323, tức 35 năm sau chiến thắng quân Nguyên Mông lần thứ 3. Trần Khánh Dư xin về trí sĩ. Ở những năm cuối đời, ông đã góp phần khai khẩn nên hai xã Yên Nhân và Yên Đồng, của huyện Ý Yên (Nam Định) ngày nay. Tạo nên đóng góp lớn nhất của ông trong thời bình.

Lời kết:

Năm 1340, Trần Khánh Dư mất. Khép lại chặng đời của một vị tướng thật đặc biệt trong lịch sử thời đại phong kiến của Việt Nam. Một vị tướng trên tầm thời đại về kinh doanh, về tự do con người. Ông đã sống bằng cái chất ngạo nghễ ít ai bằng, đạp trên thói đời của thiên hạ ít. Ông phá đảo những tàn tích cũ kỹ. Chuyện mình, mình làm, không quan tâm đến những gì sau lưng. Cuộc đời ông có sai, có đúng, có bi kịch, có vinh quang, nhưng ông đã không hổ thẹn một kiếp người. Khi khép lại tất cả, ông là vị tướng đã tạo nên công tích còn mãi đến ngàn thu, nhưng cũng đã để lại một câu nói và hành động tàn bạo với người dưới quyền, cùng kiểu đánh "nhất tướng công thành vạn cốt khô" .

Read More